سیستم نجات اضطراری آسانسور (ARD) — تعریف، عملکرد، انواع و اهمیت نصب آن

گیر افتادن در آسانسور یکی از نگران‌کننده‌ترین اتفاقاتی است که می‌تواند در ساختمان‌های مسکونی، تجاری و اداری رخ دهد. این حادثه علاوه بر ایجاد ترس و استرس شدید برای مسافران، در صورت عدم رسیدگی سریع می‌تواند خطرات جانی و مالی نیز به همراه داشته باشد.

شرکت آسانسور پویامهر در شیراز به‌عنوان یکی از مجموعه‌های فعال در حوزه آسانسور و تجهیزات ایمنی، همواره بر اهمیت استفاده از سیستم‌های استاندارد و هوشمند تأکید دارد. یکی از مهم‌ترین این تجهیزات، سیستم نجات اضطراری آسانسور (ARD) است؛ سیستمی که هنگام قطع برق، جای هیچ‌گونه نگرانی باقی نمی‌گذارند، از گیر افتادن مسافران جلوگیری کرده و امنیت ساختمان را تضمین می‌کند.

در این مقاله قصد داریم به‌طور کامل بررسی کنیم که سیستم نجات اضطراری آسانسور چیست، چگونه کار می‌کند، چه انواعی دارد و چرا وجود آن برای هر ساختمانی ضروری است.

سیستم نجات اضطراری آسانسور چیست؟ ​

سیستم نجات اضطراری آسانسور که به آن پاور بوستر (Power Booster) یا سیستم بلک‌اوت (Blackout System) نیز می‌گویند، یک مکانیزم ایمنی هوشمند است. وظیفه اصلی این سیستم، فعال‌شدن خودکار هنگام قطعی برق شهری و انتقال کابین آسانسور به نزدیک‌ترین طبقه برای باز کردن درها و خروج ایمن مسافران است.

نکته مهم: این سیستم برای ادامه کار عادی آسانسور در زمان قطعی برق طراحی نشده است؛ بلکه فقط یک فرایند «نجات‌بخش و مقطعی» را برای خروج مسافران اجرا می‌کند.

چرا سیستم نجات اضطراری آسانسور ضروری است؟​

قطع برق در ساختمان‌ها یک اتفاق رایج است؛ اما گیر کردن آسانسور حتی برای چند دقیقه می‌تواند باعث:

• افزایش شدید استرس و اضطراب
• خطرات تنفسی برای سالمندان و کودکان
• آسیب‌های احتمالی در صورت تکان‌های ناگهانی
• ایجاد خسارت در موتور، تابلو فرمان و ترمز آسانسور

وجود سیستم ARD باعث می‌شود احتمال گیر کردن آسانسور تقریباً به صفر برسد و تجربه استفاده از آسانسور کاملاً ایمن شود.

سیستم نجات اضطراری چگونه کار می‌کند؟​

عملکرد این سیستم بسیار ساده اما فوق‌العاده دقیق و سریع است. وقتی برق ساختمان به هر دلیلی قطعی پیدا می‌کند، فرایند نجات اضطراری به صورت زیر و در چند ثانیه به طور تمام‌اتوماتیک اجرا می‌شود:

• تشخیص قطعی برق:

  به محض قطع شدن برق اصلی ساختمان، سنسورهای هوشمند سیستم توقف برق را تشخیص می‌دهند.

• فعال‌سازی باتری‌های پشتیبان:

   تغذیه سیستم بلافاصله از برق شهری به منبع تغذیه پشتیبان (باتری‌های پشتیبان)منتقل میشود.

• ارزیابی بار و جهت حرکت:

   سیستم هوشمند بررسی می‌کند که کابین در کدام جهت (بالا یا پایین) انرژی کمتری برای حرکت نیاز دارد (بر اساس وزن مسافران و وزنه تعادل).

• حرکت به نزدیک‌ترین طبقه:

  آسانسور با سرعتی کنترل شده و ایمن به سمت نزدیک‌ترین طبقه حرکت می‌کند.

• توقف و باز شدن درها:

  پس از هم‌سطح شدن کامل کابین با طبقه (Leveling)، درهای آسانسور باز شده و مسافران خارج می‌شوند.

  

  انواع سیستم‌های پاور بوستر یا بلک‌اوت آسانسور​

  سیستم‌های نجات اضطراری بسته به نوع تابلو فرمان و نوع آسانسور به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

  ۱. سیستم نجات اضطراری مجزا (External UPS)

  در این مدل، سیستم نجات به‌صورت یک جعبه مجزا در کنار تابلو فرمان اصلی نصب می‌شود. این سیستم دارای باتری و اینورتر اختصاصی است و معمولاً در آسانسورهای قدیمی‌تر یا سیستم‌هایی که تابلو فرمان آن‌ها قابلیت داخلی نجات اضطراری ندارد استفاده می‌شود.

  ۲. سیستم نجات اضطراری یکپارچه (Integrated System)

  در تابلو فرمان‌های مدرن، مدار نجات اضطراری به‌صورت داخلی روی خودِ تابلو فرمان طراحی شده است. این روش هزینه کمتر، سیم‌کشی ساده‌تر و قابلیت اطمینان بالاتری دارد.

  ۳. سیستم‌های مکانیکی یا دستی (Manual Rescue)

  در صورت عدم وجود سیستم اتوماتیک یا بروز نقص در باتری‌ها، اهرم‌های مکانیکی و ترمز دستی روی موتور آسانسور در موتورخانه تعبیه شده‌اند تا تکنسین آموزش‌دیده بتواند به‌صورت دستی کابین را به طبقه برساند.

• همچنین بخوانید بررسی تخصصی انواع موتور آسانسور

مزایای استفاده از سیستم نجات اضطراری​